Terapia lęku w Gdańsku

Czym są zaburzenia lękowe i skąd się biorą?

Lęk to naturalna reakcja organizmu na zagrożenie. Mobilizuje do działania i pomaga unikać niebezpieczeństw. Problem pojawia się wtedy, gdy towarzyszy niemal nieustannie, bez wyraźnej przyczyny albo w sytuacjach, które obiektywnie nie są groźne. Zaburzenia lękowe to grupa trudności, które charakteryzują się nadmiernym, przewlekłym lękiem, trudnym do opanowania napięciem, a często także objawami cielesnymi.

Przyczyny są złożone i mogą mieć podłoże biologiczne, psychologiczne oraz środowiskowe. Do najczęstszych należą czynniki rodzinne, trudne doświadczenia z dzieciństwa, przewlekły stres, trauma i nagłe zmiany życiowe. Nieleczony lęk zwykle się nasila i może prowadzić do kolejnych trudności, w tym obniżenia nastroju.

Rodzaje zaburzeń lękowych

Lęk przybiera różne formy i każda wymaga trochę innego podejścia.

Lęk uogólniony (GAD)

Stan przewlekłego napięcia i niepokoju, który nie ustępuje, nawet gdy nie ma realnego zagrożenia. Osoby z lękiem uogólnionym stale martwią się o zdrowie, finanse czy relacje, nadmiernie i bez chwili wytchnienia.

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD)

Nazywane też nerwicą natręctw. Objawia się natrętnymi myślami oraz przymusem wykonywania powtarzalnych czynności, na przykład mycia rąk czy sprawdzania zamków. Rytuał przynosi chwilową ulgę, ale w dłuższej perspektywie wzmacnia lęk. Metodą z wyboru jest ekspozycja z powstrzymaniem reakcji.

Fobia społeczna

Intensywny lęk przed oceną, wystąpieniami publicznymi i sytuacjami towarzyskimi. Osoby zmagające się z fobią społeczną często unikają kontaktów, stopniowo wycofując się z życia zawodowego i towarzyskiego.

Mutyzm wybiórczy

Dotyczy głównie dzieci. Polega na niezdolności do mówienia w określonych sytuacjach, mimo że dziecko swobodnie mówi w innych, na przykład w domu. To nie upór ani nieśmiałość, tylko przejaw silnego lęku, który wymaga specjalistycznej pracy.

Fobie specyficzne

Lęk przed konkretnymi przedmiotami, sytuacjami albo miejscami: wysokością, lataniem, owadami, zastrzykami. Bywają bagatelizowane, a potrafią realnie zawęzić życie.

Objawy, które warto sprawdzić

Lęk to coś więcej niż niepokój przed egzaminem. Przy zaburzeniach lękowych objawy są intensywne, długotrwałe i utrudniają codzienne funkcjonowanie. Wiele osób nie łączy swoich dolegliwości z problemem natury psychicznej, bo są przede wszystkim cielesne.

Objawy cielesne: szybkie bicie serca, duszność, zawroty głowy, mdłości, uczucie ucisku w gardle, napięcie mięśni, drżenie, nadmierna potliwość, problemy ze snem, zmęczenie mimo odpoczynku, zmiany apetytu.

Objawy psychiczne: uporczywe zamartwianie się, poczucie zagrożenia, trudności z koncentracją, gonitwa myśli, poczucie oderwania od rzeczywistości, unikanie określonych sytuacji, miejsc i osób, drażliwość, wycofanie z życia społecznego.

U dzieci i młodzieży lęk często objawia się inaczej: bólem brzucha przed szkołą, odmową wychodzenia z domu, trudnościami w nauce albo izolacją rówieśniczą.

Jak pracujemy z lękiem

Podstawą jest psychoterapia indywidualna, która pozwala zrozumieć źródła lęku, rozpoznać mechanizmy go podtrzymujące i nauczyć się innych sposobów reagowania. Kluczowe jest odwrócenie unikania: lęk słabnie wtedy, gdy stopniowo i w kontrolowany sposób wchodzi się w sytuacje dotąd omijane, a nie wtedy, gdy się ich dalej unika.

Przy natręctwach i fobiach stosujemy protokoły oparte na ekspozycji. Przy silnych albo długotrwałych objawach pomocna bywa konsultacja psychiatryczna, a leczenie farmakologiczne łączy się wtedy z terapią.

Pracujemy z dorosłymi, młodzieżą i dziećmi. Przy młodszych pacjentach spotykamy się również z rodzicami, bo sposób, w jaki otoczenie reaguje na lęk dziecka, potrafi go nieświadomie podtrzymywać.

Kiedy się zgłosić

Nie trzeba czekać, aż objawy staną się nie do zniesienia. Im wcześniej zaczyna się pracę, tym mniej terenu lęk zdąży zająć, a odzyskiwanie unikanych sytuacji jest łatwiejsze.

Pierwsza konsultacja służy ustaleniu, co dokładnie się dzieje, i zaproponowaniu formy pomocy. Nie musisz się do niej przygotowywać ani mieć gotowej nazwy dla tego, czego doświadczasz.