Materiały dla pacjentów

Co mi to daje, przed czym mnie chroni. Analiza funkcjonalna

Trzy pytania o zachowanie seksualne, które chcesz ograniczyć: co Ci daje, jakie potrzeby zaspokaja i przed czym może Cię chronić. Odpowiedź „nie wiem” jest w porządku.

Zanim zaczniesz

Ta karta nie ocenia zachowania. Pomaga sprawdzić, czy i co zachowanie u Ciebie załatwia. Możesz nie znaleźć takiej funkcji; wtedy to zapisz.

Dyskomfort może brać się z utraty kontroli, ze szkód, które zachowanie przynosi, albo z konfliktu z własnymi przekonaniami. Te rzeczy mogą występować razem. Karta pomaga je rozdzielić, nie rozstrzyga, która u Ciebie jest najważniejsza.

Częste zachowanie seksualne samo w sobie nie jest problemem. Problemem jest, gdy nie możesz go zatrzymać, kiedy chcesz, i gdy kosztuje Cię relacje, pracę, sen albo spokój. Ocenia się to w rozmowie ze specjalistą, nie samemu.

Jeśli zachowanie wiąże się z zagrożeniem dla Ciebie lub dla kogoś innego, z prawem albo z przymusem wobec drugiej osoby, ta karta nie wystarczy. Potrzebna jest rozmowa ze specjalistą.

Kiedy tego użyć

  • Kiedy pornografia, masturbacja, cyberseks albo przygodne kontakty zajmują więcej, niż chcesz, i postanowienia nie działają.
  • Na początku pracy nad kompulsywnymi zachowaniami seksualnymi.
  • Kiedy po wpadce myślisz tylko o tym, że zawiodłeś, a nie o tym, po co to było.
  • Kiedy chcesz sprawdzić, jakie potrzeby zachowanie zaspokaja, zanim je ograniczysz.

Jak to zrobić

  1. Wybierz jedno zachowanie i opisz je konkretnie

    Opisz konkretną sytuację: co robiłeś, kiedy, jak długo i w jakich okolicznościach. Na przykład: „Wieczorem, po pracy, sam w domu, telefon w łóżku, od godziny do trzech.” Funkcja zachowania zależy od okoliczności.

  2. Co mi to daje

    Zapisz, co zachowanie daje Ci na krótką metę: przyjemność, ulgę, wyłączenie myślenia, reset po dniu, chwilę, w której nikt nic nie chce. Zapisz wszystko, także to, co wydaje się błahe.

  3. Jakie potrzeby zaspokaja

    Zapisz, jakie potrzeby to zaspokaja. Przyjemność jest jedną z nich; sprawdź, czy są inne: ukojenie, bezpieczeństwo, stymulacja, poczucie, że na chwilę jesteś poza zasięgiem oczekiwań. Potrzebę zapisaną z nazwy da się później zaspokajać także w inny sposób.

  4. Przed czym mnie chroni

    Sprawdź, czy to zachowanie pomaga odsunąć jakąś sytuację, myśl lub uczucie. Jeśli tak, opisz własny przykład. Możesz wpisać „nie wiem” albo „nie zauważam takiej funkcji”.

  5. Co z tego wynika

    Przy każdej potrzebie z kroku trzeciego zapisz jeden inny sposób, w jaki mogłaby być zaspokojona. Jeśli w kroku czwartym coś znalazłeś, zapisz, czy chcesz się tym zająć i z kim. Jedna potrzeba wystarczy na początek.

Moja analiza

Wypełnij, kiedy możesz spokojnie przyjrzeć się sytuacji. Odpowiedź „nie wiem” jest w porządku; możesz wrócić do pytań później.

Co, kiedy, jak długo, w jakich okolicznościach
Przyjemność, ukojenie, bezpieczeństwo, stymulacja, bycie poza zasięgiem
Co odsuwa: sytuację, myśl, uczucie. Można wpisać „nie wiem” albo „nie zauważam”

Możesz wypełnić kartę tutaj albo wydrukować pustą i pisać ręcznie. Nic z tego, co wpiszesz, nigdzie nie jest wysyłane ani zapisywane. Zniknie, gdy odświeżysz albo zamkniesz stronę, więc wydrukuj albo przepisz to, co chcesz zachować.

Jeśli jest Ci teraz bardzo źle, nie czekaj z tym do wypełnienia karty. Całodobowe wsparcie kryzysowe: 800 70 2222. W sytuacji zagrożenia życia dzwoń pod 112.

Zobacz też

Analiza funkcjonalna zachowania jest standardowym narzędziem terapii poznawczo-behawioralnej. Układ trzech pytań, co zachowanie daje, jakie potrzeby zaspokaja i przed czym chroni, pochodzi z pracy Mateusza Goli nad kompulsywnymi zachowaniami seksualnymi. Opis i układ karty są własnym opracowaniem Centrum Terapii i Seksuologii Libere.