Zaburzenia erekcji. Kiedy to głowa, kiedy ciało i co z tym zrobić

Trudność z uzyskaniem albo utrzymaniem wzwodu zdarza się w pewnym momencie życia większości mężczyzn i najczęściej mija sama. Zaburzeniem nazywamy to dopiero wtedy, gdy powtarza się przez kilka miesięcy i zaczyna przeszkadzać.

Pierwsze pytanie, które warto sobie zadać, nie brzmi „jak to leczyć”, tylko „skąd to się bierze”. Od odpowiedzi zależy wszystko dalej: u jednego człowieka rozwiązaniem będzie leczenie cukrzycy albo zmiana leku, u drugiego rozmowa o tym, co dzieje mu się w głowie na dziesięć sekund przed zbliżeniem.

Najprostszy sygnał, od którego można zacząć

Czy zdarzają Ci się wzwody poranne albo nocne? Czy erekcja pojawia się przy masturbacji?

Jeśli tak, mechanizm naczyniowy i nerwowy najprawdopodobniej działa. To przesuwa uwagę w stronę przyczyn psychicznych i relacyjnych: napięcia, lęku przed niepowodzeniem, sytuacji w związku.

Jeśli wzwody poranne zanikły stopniowo w ciągu miesięcy albo lat i problem występuje w każdej sytuacji, częściej wskazuje to na przyczynę zdrowotną. Wtedy pierwszym krokiem jest lekarz, nie gabinet psychologiczny.

To nie jest badanie diagnostyczne i nie zastępuje wizyty. To wskazówka, od którego końca zacząć.

Przyczyny zdrowotne

Erekcja jest zjawiskiem naczyniowym: zależy od drożnych tętnic, sprawnych nerwów i równowagi hormonalnej. Wszystko, co uderza w naczynia, uderza w nią również.

• Choroby układu krążenia: nadciśnienie, miażdżyca, choroba niedokrwienna serca.
• Cukrzyca, zwłaszcza źle wyrównana. Uszkadza jednocześnie naczynia i nerwy.
• Zaburzenia hormonalne: niedobór testosteronu, choroby tarczycy, podwyższona prolaktyna.
• Choroby neurologiczne, urazy miednicy, stan po leczeniu onkologicznym prostaty.
• Palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu, otyłość, brak ruchu.
• Leki: część preparatów na nadciśnienie, leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, leki stosowane w przeroście prostaty.

Dlaczego to bywa ważniejsze, niż się wydaje

Naczynia w prąciu są węższe niż wieńcowe, więc miażdżyca daje o sobie znać tutaj wcześniej niż w sercu. U części mężczyzn zaburzenia erekcji wyprzedzają rozpoznanie choroby sercowo-naczyniowej o kilka lat.

To znaczy, że wizyta u lekarza i podstawowe badania mają sens nawet wtedy, gdy problem wydaje się „tylko” seksualny. Nie z powodu erekcji, tylko z powodu tego, o czym może uprzedzać.

Przyczyny psychiczne

Wzwód nie jest ruchem dowolnym. Nie da się go wywołać decyzją, a można go całkiem skutecznie zablokować napięciem. Układ nerwowy w trybie czuwania, czyli w stresie, robi dokładnie coś odwrotnego niż to, czego wymaga erekcja.

Błędne koło lęku przed niepowodzeniem

To najczęstszy mechanizm, z jakim mężczyźni trafiają do gabinetu, i wygląda za każdym razem podobnie. Raz nie wyszło, z byle powodu: zmęczenie, alkohol, kiepski dzień. Następnym razem pojawia się myśl „oby tym razem wyszło”. Uwaga przenosi się z partnerki na własne ciało i człowiek zaczyna obserwować sam siebie z boku, jak egzaminator.

W tym momencie jest już po sprawie, bo obserwowanie siebie i podniecenie wykluczają się nawzajem. Erekcja słabnie, co potwierdza obawę, a obawa jest tym silniejsza przy kolejnej okazji. Po kilku takich razach zaczyna się unikanie: częste zmęczenie, późne kładzenie się spać, wymijające odpowiedzi.

Sedno jest takie, że po pierwszym zdarzeniu problemem przestaje być pierwotna przyczyna, a staje się nią lęk przed jej powtórzeniem. Dlatego sama tabletka bywa niewystarczająca: przywraca wzwód, ale nie zdejmuje przekonania, że trzeba się sprawdzić.

Pozostałe przyczyny psychiczne i relacyjne

• Depresja i zaburzenia lękowe, także te nierozpoznane.
• Przeciążenie pracą, przewlekły brak snu.
• Nierozwiązane konflikty w związku, uraza, poczucie bycia ocenianym.
• Przekonania wyniesione z domu i z pornografii na temat tego, jak „powinien” wyglądać seks i ile „powinien” trwać.
• Wstyd związany z orientacją albo z pragnieniami, o których nie było z kim porozmawiać.

Jak wygląda diagnostyka

Zacząć można u lekarza rodzinnego, urologa albo androloga. Rozmowa o tym, od kiedy trwa problem, w jakich sytuacjach występuje i co jeszcze dzieje się ze zdrowiem, jest tu ważniejsza od jakiegokolwiek badania.

Podstawowy zestaw badań, który zwykle się zleca:

• morfologia, glukoza na czczo lub hemoglobina glikowana,
• profil lipidowy,
• testosteron całkowity, oznaczany rano,
• TSH oraz, w razie wskazań, prolaktyna,
• ocena pracy nerek i wątroby.

Do tego pomiar ciśnienia i obwodu talii, bo to najtańsze badania w całym zestawie i często najbardziej wymowne. Badania bardziej szczegółowe, na przykład USG Doppler prącia, wykonuje się dopiero wtedy, gdy podstawowe coś sugerują.

Co pomaga

• Leczenie przyczyny zdrowotnej. Wyrównanie cukrzycy, leczenie nadciśnienia, uzupełnienie niedoboru testosteronu, zmiana leku, który obniża sprawność seksualną. To zawsze idzie pierwsze.
• Zmiana nawyków. Rzucenie palenia, ograniczenie alkoholu, ruch i sen. Efekt nie jest natychmiastowy i nie u każdego wystarczy, ale poprawia stan naczyń, więc działa na przyczynę, a nie na objaw.
• Leki wspomagające wzwód. Inhibitory PDE5, przepisywane przez lekarza. Skuteczne u dużej części mężczyzn i nie ma w nich nic wstydliwego. Warto tylko wiedzieć, że działają na mechanizm, a nie na lęk.
• Praca psychologiczna i seksuologiczna. Sensowna wszędzie tam, gdzie w grę wchodzi lęk przed niepowodzeniem, unikanie, obraz siebie albo sytuacja w związku. Często najskuteczniejsze jest połączenie: lek zdejmuje presję na kilka tygodni, a rozmowa rozbraja mechanizm, który tę presję tworzył.
• Rozmowa z partnerką lub partnerem. Milczenie na ten temat prawie zawsze pogarsza sprawę, bo druga osoba w braku wyjaśnienia przyjmuje najgorsze z możliwych: że przestała być atrakcyjna.

Jak pomagamy w Libere

Zajmujemy się częścią psychologiczną i seksuologiczną, nie prowadzimy leczenia farmakologicznego. Na pierwszym spotkaniu rozdzielamy, co w danej sytuacji wygląda na sprawę zdrowotną, a co na psychiczną albo relacyjną. Jeśli coś wymaga lekarza, powiemy to wprost i wskażemy, do kogo iść.

Dalej, zależnie od obrazu, jest to konsultacja i terapia seksuologiczna, psychoterapia indywidualna, jeśli w tle jest lęk albo obniżony nastrój, albo terapia par, gdy trudność urosła do rozmiarów sprawy między dwojgiem ludzi.

Przyjmujemy w trzech gabinetach w Gdańsku, w Śródmieściu, we Wrzeszczu i w Oliwie oraz online.