Karteczka na trudny moment
Kilka zdań przygotowanych na spokojnie, do noszenia przy sobie i czytania wtedy, gdy schemat się odzywa. Trzy karteczki do wypełnienia i wycięcia.
Zanim zaczniesz
To nie są afirmacje. Zapisz zdania, które uważasz za prawdziwe, nawet jeśli nie są pocieszające. Zdanie, w które w ogóle nie wierzysz, może Cię zniechęcić do tej metody.
Sięgnij po kartkę, gdy rozpoznasz tę sytuację i uznasz, że może Ci pomóc. Pierwsze czytania mogą niczego nie zmieniać; to nie znaczy, że robisz coś źle.
Pisz w pierwszej osobie i konkretnie. Zamiast ogólnego „jestem wartościowy” możesz zapisać konkretne doświadczenie, na przykład „wczoraj koleżanka sama zaproponowała spotkanie”. Konkret łatwiej sprawdzić. Twoja wartość nie zależy od liczby takich przykładów.
Te zdania dobrze jest ułożyć z osobą prowadzącą, po przejrzeniu dowodów.
Kiedy tego użyć
- Kiedy wiesz, co chcesz sobie powiedzieć, ale w danej chwili tego nie pamiętasz.
- Kiedy schemat odzywa się często w tych samych sytuacjach.
- Przed czymś, co przewidujesz: rozmową, spotkaniem, wyjazdem.
- Jako podsumowanie pracy nad jednym schematem.
Jak to zrobić
-
Krok 1. Zapisz zdanie schematu dosłownie
Tak, jak brzmi w głowie, bez łagodzenia: „Zaraz mnie zostawi.” „Jestem do niczego.” „Nikomu nie można zaufać.” Kartka ma odpowiadać na to konkretne zdanie, a nie na jego uprzejmą wersję.
-
Krok 2. Jeśli wiesz, skąd to zdanie, zapisz to
Jeśli kojarzysz, skąd się wzięło, zapisz jedno zdanie, na przykład: „Tak było w domu, w którym nikt nie pytał, jak się czuję.” Nie po to, żeby kogoś obwiniać, tylko żeby oddzielić źródło od dowodu. Jeśli nie wiesz, pomiń ten krok.
-
Krok 3. Wypisz dowody przeciw
Wypisz fakty, które nie pasują do zdania schematu: zdarzenia, osoby, konkretne sytuacje. Może to wymagać czasu. Jeśli nic nie przychodzi, zabierz to na sesję; to nie jest dowód, że schemat ma rację.
-
Krok 4. Napisz zdanie zdrowej strony
Napisz zdanie, które uznaje uczucie i nie idzie za wnioskiem schematu. Możesz użyć wzoru: „Czuję, że X. A jednocześnie wiem, że Y.” Zdanie „to nieprawda, że X” może być trudne do przyjęcia.
-
Krok 5. Dopisz, co robisz
Wybierz mały krok dostosowany do sytuacji: poproś o wsparcie, zrób krótką przerwę albo odłóż niepilną odpowiedź. Nie odkładaj kontaktu potrzebnego dla zdrowia lub bezpieczeństwa. Jeśli robisz przerwę od telefonu, zachowaj możliwość wezwania pomocy.
-
Krok 6. Miej ją przy sobie
Trzymaj kartkę tam, gdzie łatwo po nią sięgnąć: w portfelu, w etui telefonu, jako zdjęcie w telefonie. Możesz zrobić kilka egzemplarzy i zostawić je w miejscach, w których zwykle pojawia się trudność.
-
Czego się spodziewać
Za pierwszym razem przeczytanie kartki może niczego nie zmienić i może pojawić się myśl, że to naiwne. To częsta reakcja. U części osób z czasem zdanie zdrowej strony zaczyna przychodzić samo, zanim sięgną po kartkę.
Moje karteczki
Jedna karteczka na jeden schemat. Wypełnij, wytnij wzdłuż ramki i noś przy sobie.
Możesz wypełnić kartę tutaj albo wydrukować pustą i pisać ręcznie. Nic z tego, co wpiszesz, nigdzie nie jest wysyłane ani zapisywane. Zniknie, gdy odświeżysz albo zamkniesz stronę, więc wydrukuj albo przepisz to, co chcesz zachować.
Jeśli jest Ci teraz bardzo źle, nie czekaj z tym do wypełnienia karty. Całodobowe wsparcie kryzysowe: 800 70 2222. W sytuacji zagrożenia życia dzwoń pod 112.
Karta podręczna, nazywana też fiszką, jest klasycznym narzędziem terapii schematów Jeffreya Younga i ma swój odpowiednik w kartach radzenia sobie w terapii poznawczo-behawioralnej. Treść, kolejność kroków i układ arkusza są własnym opracowaniem Centrum Terapii i Seksuologii Libere.